2.3. Конус, цилиндр және сфера құру
НЕНІ ҮЙРЕНЕСІҢДЕР?
• Айналу денелерін құру және оларды түрлендіруді.
ТІРЕК СӨЗДЕР
Айналу денесі – Тело вращения – Body of rotation
Конус – Конус – Cone
Цилиндр – Цилиндр – Cylinder
Сфера – Сфера – Sphere
«Айналу денесі» ұғымы көлемді фигураларды құрумен тығыз байланысты. Фигуралардың контурын айналдырғанда айналу денелері – конус, цилиндр, сфера (2.3.1-сурет) пайда болады.
2.3.1-сурет. Айналу денелері: конус, цилиндр, сфера
Айналу денелері – бұл қозғалмайтын оське қатысты жазық геометриялық фигураларды айналдырғаннан пайда болатын көлемді денелер.
Конус – тікбұрышты үшбұрыштың қабырғаларын құрайтын түзу бойымен айналдырғанда шығатын фигура. Тіктөртбұрыштың бір қабырғасынан айналдырғанда алынған геометриялық дене цилиндр деп аталады. Жарты дөңгелекті оның диаметрінен айналдырғанда шыққан геометриялық дене сфера деп аталады.
Paint 3D графикалық редактор көмегімен үшөлшемді фигураларды (конус, цилиндр, сфера) салыңдар.
Әрекеттерді орындау алгоритмі
Paint 3D графикалық редакторында үшөлшемді фигураларды жасау жеңіл әрі қарапайым.
1. Ол үшін келесі командаларды орындаңдар: Меню (Меню) – Үшөлшемді фигуралар (Трехмерные фигуры) – Үшөлшемді объект (Трехмерный объект) – Конус (2.3.2-сурет).
2.3.2-сурет. Үшөлшемді фигуралар
2. Үшөлшемді объектіні таңдағаннан кейін Конус (Цилиндр, Сфера) жұмыс алаңында конус салуға болады. Үшөлшемді объект жасағанда жылжыту нұсқары (стрелкасы) пайда болады:
– жоғары жақтағы нұсқар объектіні Z осінің бойымен айналдырады;
– оң жақтағы нұсқар Х осінің бойымен айналдырады;
– төмендегі нұсқар Y осімен айналдырады;
– сол жақтағы нұсқар объектіні кеңістікте Z осімен алға немесе артқа қарай жылжытады.
Нұсқарды айналдыру арқылы кез келген бағыттағы суретті көре аласыңдар. Үшөлшемді объектіні сақтау үшін кенептің кез келген бос орнын басыңдар.
3. Цилиндр мен сфераны дәл солай етіп салыңдар (2.3.3-сурет).
2.3.3-сурет. Үшөлшемді объектілер
Лентадағы үшөлшемді қосымшаны пайдаланып, кескінге әртүрлі үшөлшемді модельдерді (адамдарды, жануарларды және т.б.), объектілерді (куб, сфера және т.б.), объект бетінің әртүрлі қасиеттері бар эскиздерді қосуға болады.
Қазіргі уақытта 3D объектілерді жобалайтын және жасайтын түрлі программалар жиынтығы бар. Google SketchUp программасы арқылы көлемді денелерді айналдыруға болады.
Білу және түсіну
1. «Айналу денесі» ұғымының мағынасын қалай түсінесіңдер?
2. Тақырып бойынша тірек сөздерді орыс және ағылшын тілдерінде айтып беріңдер.
3. Кеңістікте конус, цилиндр және сфера қалай құрылады?
4. Үшөлшемді фигураларды құруға арналған құралдар тізімін атаңдар.
5. Paint 3D графикалық редакторында үшөлшемді объектіні құру кезінде қандай ерекшеліктер бар?
6. Үшөлшемді объектіні құру кезінде нұсқар (стрелка) қандай мақсатта қолданатынын түсіндіріңдер.
Қолдану. Талдау
7. Paint 3D графикалық редакторында көлемді геометриялық фигуралардан композиция құрастырыңдар (2.3.4-сурет).
2.3.4-сурет. Көлемді геометриялық фигуралар
8. Үшөлшемді графикаға арналған компьютерлік программаларды топтастырыңдар және алынған ақпаратқа талдау жасаңдар.
Жинақтау. Бағалау
9. 2.3.5-суретте қандай көлемді геометриялық фигуралар қолданылған?
2.3.5-сурет. 9-тапсырмаға арналған сурет
10. Paint 3D редакторында үшөлшемді фигураларды қолдана отырып, түрлі ғимараттардың кескінін құрастырыңдар.
11. «3Dмодельдеу» тақырыбына эссе жазыңдар.
«Сиқырлы таңдау» функциясы
«Сиқырлы таңдау» функциясын таңдау кезінде бірнеше рет кескінге басу арқылы оны редакциялауға немесе кескіннің жеке элементін жасауға болады. Кескіннің фонын өшіру немесе кескіннен элементті қиып алу арқылы фотосуретті немесе кескінді жүктеуге болады. Ол үшін қажетті аумақты бөліп алыңдар (2.3.6-сурет). Көк жиектің қабырғаларына немесе бұрыштарына жылжытыңдар (1), алынып тасталатын бөлік көрсетіледі (2). Әрі қарай (Далее) (3) батырмасына басыңдар. Содан кейін Дайын (Готово) (4) батырмасына басыңдар. Нәтижеде объектіні аласыңдар.
2.3.6-сурет. «Сиқырлы таңдау» алгоритмі
Электрондық тапсырмалар